Onderzoek en analyse
Om een conflict op een goede manier te kunnen hanteren is een grondige analyse van het conflict nodig. De realiteit wordt bepaald door de dynamische processen, die zich in de structuren afspelen tussen structuren, tussen structuren en mensen en tussen mensen onderling. De formele structuren geven mogelijkheden aan, maar het gaat om dat wat feitelijk gebeurt. Een wet is niet gelijk aan het volgen van die wet.
Een conflict is een dynamisch proces is. Een conflict ontwikkelt zich, groeit, kent opgang en neergang, heeft acute perioden en slaapperioden, en bestaat dus uit een opeenvolging van fasen.
Daarom is vooral de analyse van dynamische kenmerken belangrijk, zoals de mate van hevigheid en de te verwachten toekomstige ontwikkeling. Hevigheid verwijst naar de mate van tegenstrijdigheid van doelstellingen, zoals deze wordt ervaren.
Wat is de verwachting inzake toekomstig verloop van het conflict? Neemt de hevigheid verder toe, zal de opgaande lijn worden voortgezet of neemt het conflict af? Is het een vastgelopen zaak of zijn er uitwegen te ontdekken? Zal het conflict in een gunstiger richting gaan of zal het zich meer ontwikkelen in een destructieve richting?
Vaak menen partijen, dat het conflict in ieder geval in een bepaalde termijn moet worden opgelost. Er zijn ook conflicten waarbij een partij meent dat het niet behoeft te worden opgelost. Hier kan het oordeel van een deskundige belangrijk kan zijn. Een bekwame hantering verbetert de kansen op een productieve afloop.
Mogelijkheden voor constructieve conflicthantering zijn er in het algemeen als een conflict, dat nog niet al te hevig is, en ook als een zeer hevig conflict nog latent is; men kan dan als het ware het conflict vóór zijn.
